Circulaire Koolstoffen: bouwen aan sterk regionaal ecosysteem

Van energietransitie naar economische impact

In haar opening schetste CEO Marieke Abbink de bredere context. Er is veel in beweging zowel op politiek, economisch als maatschappelijk gebied. Programma’s als Nij Begun bieden nieuwe kansen voor Noord-Nederland. Dat vraagt om gezamenlijke keuzes. Hoe verbinden we klimaatdoelen aan werkgelegenheid, innovatiekracht, brede welvaart en verdienvermogen?

New Energy Coalition ziet hierin een duidelijke rol voor zichzelf. Waar wij voorheen vaak als projectpartner opereerden, verschuift de rol steeds meer naar regisseur van het regionale ecosysteem. Binnen deze rol zorgen wij dat de juiste partijen op de juiste plek aanhaken en dat er een gezamenlijk script komt.

Groen gas biedt concrete kansen in de regio

New Energy Coalition beschikt al jaren over stevige expertise op het gebied van groen gas. Ruud Paap, expert groen gas bij New Energy Coalition en sinds september 2025 directeur van Platform Groen Gas, werkt al meer dan 18 jaar aan dit onderwerp.

Groen gas, geproduceerd uit biogene reststromen of via waterstof in combinatie met CO2(-methaan), biedt kansen voor Noord-Nederland.

Het kan direct worden ingevoed in de bestaande gasinfrastructuur en kent nog aanzienlijke groeipotentie. Dit kan via schaalbare en toepasbare oplossingen.

Vijf groen gas-waardeketens onder de loep

Afgelopen periode hebben wij vijf groen gas-waardeketens in de noordelijke energieregio geanalyseerd:

1. Waardenketen mest: Grote potentie, momenteel slechts circa 5% benut. Belangrijke knelpunten: vergunningen, netaansluitingen en verdienmodellen.
2. Waardeketen Huishoudelijke organische afvalstromen (GTF & ONF): Sterke basis met twee grote industriële partijen in de regio; verdere opschaling vraagt infrastructuur en vergunningsruimte.
3. Waardeketen stromen uit de levensmiddelenindustrie (VGI): Toenemende dynamiek, met concurrentie vanuit de biobased economy.
4. Waardenketen zuiveringsslib: Verdere optimalisatie mogelijk, met name in technologie en warmtekoppeling.
5. Waardeketen vergassing: Veelbelovende initiatieven, maar verdere technologische en financiële ontwikkeling nodig.

Focus groen gas op het boerenerf

Voor de regio liggen de grootste kansen op het boerenerf. Nieuwe verdienmodellen zijn noodzakelijk om opschaling mogelijk te maken. Europese ontwikkelingen zoals de Renure-wetgeving bieden hierbij perspectief.

New Energy Coalition werkt in het project TripleP+ nauw samen met stakeholders als de provincie Groningen om te komen tot duurzame landbouw waar ‘afvalstoffen’ zoals mest zo goed mogelijk worden ingezet voor het produceren van energie en grondstoffen. In dit project worden nieuwe manieren van mestverwerking met lagere Stikstof uitstoot en hoger efficiency onderzocht, in bijvoorbeeld clusters van mestverwerkers. Restproducten worden hierbij weer toegevoegd aan de kringloop op het boerenbedrijf.

Innovatie en kennisontwikkeling

Daarnaast kunnen wij via onder meer onze New Energy Business School bijdragen aan kennisoverdracht en professionalisering. Innovatie blijft essentieel, bijvoorbeeld door andere grondstoffen als Gras te gebruiken voor duurzame energie en/of groene grondstoffen zoals in het Watts in Grass!? project of CO2 uit biogas af te vangen, op te slaan of te hergebruiken. Hiermee is er een directe link met het onderwerp CCUS, wat ook meegenomen wordt in onze scope.

CCUS: van beleid naar regionale kansen

Naast groen gas werd tijdens de themadag dus ook ingezoomd op CCUS (Carbon Capture, Utilisation & Storage). Europees en nationaal beleid op CCUS-gebied is volop in ontwikkeling. Er liggen enorme uitdagingen met betrekking tot het afvangen, opslaan en/of hergebruiken van CO2, terwijl de sector nog in de kinderschoenen staat.

Urgentie van koolstofmanagement

1. Fossiele CO2-uitstoot stopt niet op korte termijn.
2. Het mondiale koolstofbudget in de atmosfeer om binnen 1,5°C opwarming te blijven is vrijwel uitgeput.
3. Industrie en chemie blijven afhankelijk van koolstof als grondstof.

Grote projecten zoals Porthos, Aramis en Northern Lights laten zien dat CCS concreet vorm krijgt. Ook op gebied van CCU, bijvoorbeeld binnen het ConsenCUS project en in het programma Chemport Europe, worden stappen gezet. Tegelijkertijd moet de volledige waardeketen (van afvang tot transport, opslag, omvorming en toepassing) verder worden ontwikkeld.

Beleidsimpulsen op nationaal niveau

Op nationaal niveau wordt door het nieuwe kabinet ingezet op:

• Investeringen in CCS op de Noordzee en CCU
• Blauwe waterstof in combinatie met CCS biedt kansen, ondersteund door de net bekendgemaakte SDE++ subsidie
• Innovatie in negatieve emissies en koolstofverwijdering
• Een internationaal kenniscluster voor Carbon Management

Daarnaast wordt gestuurd op economische groei via energie- en klimaattechnologie met biobased en circulaire toepassingen en carbontech/CCU.

In Noord-Nederland is er kennis, innovatie en een enthousiast netwerk van stakeholders aanwezig om deze CO2-waardeketen verder te ontwikkelen. New Energy Coalition zet graag haar kennis en netwerk in om hieraan en steentje bij te dragen.

Samen schrijven aan het script

De conclusie tijdens de themadag was helder: grootschalige projecten zijn complex en kapitaalintensief. Daarom is het verstandig om te starten in niches waar technologische innovatie, regionale samenwerking en economische haalbaarheid samenkomen.

Juist daar kan New Energy Coalition haar rol als regisseur waarmaken op het gebied van verbinding, kennis en uitvoering. We zorgen dat de juiste partijen aan tafel zitten, dat iedere schakel in de waardeketen is ingevuld en dat knelpunten zichtbaar worden. Zo kent iedere partij zijn rol en kunnen we aan een gezamenlijk script schrijven voor opschaling.

Deze strategische themadag markeert daarmee een belangrijke stap in onze koers. Circulaire koolstof is niet alleen een klimaatvraagstuk, maar ook een economisch vraagstuk. Door in te zetten op sterke waardeketens voor groen gas, met toepassing van CCUS en met oog voor infrastructuur, beleid, innovatie en verdienmodellen, kan Noord-Nederland zich nationaal positioneren als koploper.