Startmotor versnelt ontwikkeling regionaal waterstofnetwerk in Oost-Groningen
Zes bedrijven uit het Industriecluster Oost-Groningen zetten gezamenlijk een volgende stap in de verduurzaming van de regionale industrie.
Met het project Startmotor werken zij aan de realisatie van een lokaal systeem voor de productie, het transport en het gebruik van groene waterstof tussen Veendam en Oude Pekela. Hiermee wordt concreet invulling gegeven aan de ambitie om de CO₂-uitstoot structureel te reduceren en de regionale energievoorziening toekomstbestendig te maken.
De samenwerking bestaat uit drie industriële afnemers, Nedmag, Solidus en Strating, twee producenten van groene waterstof, Eurus Energy en Resilient Hydrogen en netbeheerder Enexis. Met de ondertekening van een intentieovereenkomst hebben deze partijen vastgelegd gezamenlijk te werken aan de ontwikkeling van een regionaal waterstofnetwerk. De Startmotor vormt daarbij een belangrijk onderdeel van de eerste fase uit het rapport “Naar een eerste regionaal industrieel waterstofcluster rond Oost-Groningen”, opgesteld door New Energy Coalition, waarin wordt beschreven hoe de regio stapsgewijs kan doorgroeien naar een robuust waterstofsysteem voor de industrie.
Van planvorming naar uitvoering
Waar veel waterstofinitiatieven zich nog in de onderzoeksfase bevinden, richt de Startmotor zich nadrukkelijk op realisatie. De groene waterstof wordt geproduceerd bij Nedmag in Veendam en via een distributienetwerk geleverd aan Solidus en Strating in Oude Pekela. Nedmag fungeert daarnaast zelf ook als afnemer.
Een belangrijk uitgangspunt binnen het project is het bijmengen van waterstof in bestaande aardgasinstallaties van de betrokken bedrijven. Deze aanpak maakt het mogelijk om gefaseerd over te stappen naar duurzamere energiebronnen, terwijl technische aanpassingen en investeringen beheersbaar blijven. Tegelijkertijd biedt het systeem flexibiliteit voor waterstofproducenten om duurzaam opgewekte energie direct te benutten wanneer zon- en windaanbod beschikbaar is, waardoor de behoefte aan grootschalige opslag beperkt blijft en de kosten beheersbaar blijven.
Complexe opgave voor regionale industrie
Het Industriecluster Oost-Groningen staat, net als andere industriële regio’s, voor een omvangrijke transitieopgave. Daarbij spelen drie samenhangende uitdagingen een centrale rol:
- Infrastructuur: hoe wordt duurzame energie op de juiste plek beschikbaar gemaakt?
- Verschillende energiebehoeften: niet elk productieproces kan eenvoudig elektrificeren of volledig overstappen op waterstof.
- Kosten: infrastructuur en de afname van waterstof maken ondersteuning door de overheid noodzakelijk.
Noodzaak van passende ondersteuning
Voor veel industriële bedrijven die momenteel aardgas gebruiken, zijn bestaande waterstofregelingen nog beperkt toegankelijk. Het huidige beleid richt zich voornamelijk op grote industriële clusters en op de vervanging van bestaande grijze waterstofstromen. Bedrijven zoals Nedmag, Solidus en Strating opereren echter in internationale markten, waardoor zij de extra kosten van verduurzaming slechts in beperkte mate kunnen doorberekenen aan hun klanten.
De betrokken partners benadrukken daarom het belang van aanvullende regionale en landelijke ondersteuning om projecten zoals de Startmotor daadwerkelijk te realiseren en op te schalen.
Op weg naar een regionaal waterstofcluster
De Startmotor wordt gezien als een eerste, concrete stap richting een breder regionaal waterstofnetwerk. Op langere termijn kan dit netwerk worden verbonden met infrastructuur in Eemshaven en Delfzijl en aansluiten op de landelijke waterstofvoorziening, met Groningen als strategisch knooppunt.
De productielocaties van Nedmag bevinden zich bovendien op korte afstand van Zuidwending, een locatie die een belangrijke rol kan spelen in de toekomstige energie-infrastructuur van Noord-Nederland.
Samen werken aan een duurzame industrie
Binnen het project wordt inmiddels gewerkt aan technische ontwerpen, businesscases en de benodigde infrastructuur. Ook is een voorkeursroute voor de waterstofleiding vastgesteld. Over dit tracé vindt afstemming plaats met de gemeenten Veendam en Pekela, de provincie Groningen, veiligheidsregio’s en omgevingsdiensten.
Met de Startmotor laten de betrokken bedrijven zien dat de energietransitie in de regio niet alleen draait om visievorming, maar vooral om het zetten van concrete stappen richting een duurzame en concurrerende industrie.
