Coöperatieve mesthubs: van mest naar groen gas
Over deze handreiking
De handreiking Coöperatieve mesthubs brengt de ervaringen samen die zijn opgedaan bij de ontwikkeling van een mesthub met Wijnjewoude Energieneutraal. De handreiking is opgesteld door Ruud Paap, projectmanager en expert Groen gas bij New Energy Coalition en directeur van Platform Groen Gas. Deze handreiking is mede mogelijk gemaakt met een bijdrage van de Provincie Fryslân.
Richting coöperatieve mesthubs
Wie groen gas wil produceren uit mest, heeft een vergistingsinstallatie nodig. Maar voordat zo’n installatie er staat, moeten er veel stappen worden gezet. Waar komt de vergister te staan? Welke vergunningen zijn nodig? Hoe worden de elektriciteits- en gasaansluitingen geregeld? En misschien wel net zo belangrijk: hoe zorg je ervoor dat er lokaal draagvlak ontstaat?
In het project met Wijnjewoude Energieneutraal is gezocht naar een aanpak waarbij niet alleen de betrokken melkveehouders, maar ook omwonenden kunnen profiteren van de aanwezigheid van een vergister. De ervaringen en lessen uit dat traject vormen de basis van deze handreiking. De handreiking is opgesteld om coöperaties en andere initiatiefnemers te helpen bij de verschillende stappen die nodig zijn om zelf een mesthub te ontwikkelen.
Melkveehouders die gezamenlijk groen gas willen produceren, kunnen kiezen uit drie modellen: de mesthub, de biogashub en de hybride hub. Bij een mesthub wordt de mest van meerdere veehouders naar één centrale locatie gebracht en daar vergist. Bij een biogashub blijft de mest op het melkveebedrijf en wordt het geproduceerde biogas naar een centrale locatie vervoerd. De hybride hub combineert elementen van beide modellen. In deze handreiking staat de mesthub centraal.
Wat leer je uit de handreiking?
De publicatie geeft praktische inzichten voor de ontwikkeling van coöperatieve mesthubs. Je leest onder andere:
- Hoe je de haalbaarheid onderzoekt: van de hoeveelheid beschikbare mest en interesse onder veehouders tot locatiekeuze en een eerste businesscase.
- Waar je bij locatie en vergunningen op moet letten: waaronder bereikbaarheid, ruimtelijke inpassing en lokaal draagvlak.
- Welke energie-infrastructuur nodig is: zowel voldoende elektriciteitscapaciteit voor de installatie als mogelijkheden om het geproduceerde groene gas in het gasnet in te voeden.
- Hoe financiering en inkomsten zijn opgebouwd: met aandacht voor SDE++, de verkoop van groen gas, Garanties van Oorsprong en de Carbon Intensity-score.
- Welke rol technologie en logistiek spelen: bijvoorbeeld bij de betrouwbaarheid van de installatie en de aan- en afvoer van mest en digestaat.
- Hoe je de organisatie kunt inrichten: de handreiking bespreekt steward ownership als mogelijke vorm voor eigendom en governance.
