REFORMERS verdiept samenwerking rond slimme aansturing van thuisbatterijen
Binnen het REFORMERS-project wordt gewerkt aan een toekomstbestendig energiesysteem op wijkniveau. Waar in 2025 het startmoment van de bewonersaanpak in Plan Oost in Heiloo vooral in het teken stond van introductie en implementatie van innovatieve energietechnologieën, liet de bijeenkomst op 31 maart j.l. zien hoe het project zich ontwikkelt van implementatie naar optimalisatie en gezamenlijk leren in de praktijk.
Samen leren van praktijkervaring
De bewoners uit Plan Oost in Heiloo zijn betrokken bij een pilot met thuisbatterijen en Teleport Home-systemen, waarmee huishoudens inzicht krijgen in hun energieverbruik. Inmiddels, ongeveer een jaar later, verschuift de focus naar het verbeteren van de aansturing van deze systemen en het benutten van praktijkervaringen.
In het kader van deze volgende stap kwamen onlangs zeven bewoners van Plan Oost bijeen om hun ervaringen met thuisbatterijen te delen en gezamenlijk te werken aan een betere aansturing van hun energiesystemen. De bijeenkomst bracht gebruikers, bedrijven en kennisinstellingen samen en onderstreepte het belang van samenwerking tussen praktijk en onderzoek.
De bijeenkomst startte met vier korte presentaties. Een student van de TU Delft presenteerde een eerste versie van een besturingsprogramma voor de thuisbatterijen en ging tijdens de bijeenkomst in gesprek met de bewoners om feedback te verzamelen waarmee het systeem verbeterd kan worden. Vervolgens werd toegelicht hoe de door bewoners aangeleverde data wordt verwerkt via een zogenoemd data lake, dat ook door de universiteit wordt gebruikt voor analyse en onderzoek.
Transparantie en maatwerk als sleutel tot optimalisatie
De gepresenteerde data-overzichten werden positief ontvangen, maar leidden ook tot kritische reflectie. Zo bleek het lastig om individuele verbruiksprofielen goed te herkennen, omdat niet zichtbaar was welke apparaten door welke gebruiker worden ingezet. Dit maakt het vergelijken tussen huishoudens complex en bemoeilijkt het identificeren van optimalisatiemogelijkheden.
Om dit vraagstuk te adresseren, spraken de deelnemers af om binnen de groep transparanter te zijn over individuele situaties, met de afspraak dat deze informatie strikt binnen de groep blijft en alleen geanonimiseerd naar buiten wordt gebracht. Deze openheid draagt bij aan het ontwikkelen van betere oplossingen.
Tijdens de bijeenkomst deelden bewoners ook hun eigen analyses en strategieën. Eén deelnemer presenteerde een overzicht van de day-ahead energieprijzen over de afgelopen tien jaar en past op basis daarvan een rule-based strategie toe voor het laden en ontladen van zijn batterij. Een andere deelnemer gebruikt een systeem binnen het bestaande Energy Management System (EMS) dat stuurt op percentages van voorspelde energieprijzen. Deze verschillende benaderingen maakten duidelijk dat maatwerk essentieel is, omdat elk huishouden een uniek energieprofiel heeft.
Daarnaast werd besproken hoe een thuisbatterij beter kan worden geïntegreerd met een elektrische auto. Dit leidde tot een discussie over de beperkingen van de huidige rule-based aanpak en de mogelijkheden van meer geavanceerde, AI-gestuurde systemen waar momenteel aan wordt gewerkt.
Van pilot naar leeromgeving
De ontwikkelingen in Plan Oost sluiten aan bij bredere discussies binnen het REFORMERS-project, waarin actieonderzoek en praktijkgericht leren centraal staan. De samenwerking tussen bewoners, leveranciers en onderwijsinstellingen past binnen de quadruple helix-benadering, waarin innovatie ontstaat vanuit de interactie tussen gebruikers, markt, kennisinstellingen en overheid.
Vanuit de ervaringen in Plan Oost wordt gewerkt aan het ontwikkelen van een masterclass rondom deze werkwijze, waarbij de opgedane kennis direct toepasbaar is in de praktijk.
De bijeenkomst bood daarnaast ruimte om vooruit te kijken naar volgende stappen. Zo werd gesproken over mogelijke uitbreidingen van het project en aanvullende initiatieven in de buurt, waaronder de wens voor een geluidsscherm met zonnepanelen langs de snelweg A9. Ook is afgesproken om gezamenlijk een bezoek te organiseren aan de Boekelermeer-locatie binnen REFORMERS, waar grootschalige batterijen in bedrijf zijn en aan een waterstofproject wordt gewerkt.
De bewonersaanpak voor Plan Oost, binnen REFORMERS, wordt gecoördineerd door Duurzaam Heiloo.