Blauwe waterstof reële optie om Noord-Nederland verder te verduurzamen

Noord-Nederland ziet blauwe waterstof als reële verduurzamingsroute, dat is de conclusie van het rapport ‘Naar een eerste regionaal industrieel waterstofcluster rond Oost-Groningen’ dat vandaag aan Barbara Verwayen, clusterregisseur Cluster 6, is overhandigd. Een breed consortium van uiteenlopende spelers uit Noord-Nederland publiceerden een rapport met daarin een haalbaarheidsonderzoek naar het ontwikkelen van een regionaal waterstofcluster rondom IndustrieCluster Oost-Groningen (IC-OG). IC-OG zou hiermee het eerste industriële Cluster 6 in Nederland zijn dat haar productieprocessen op waterstof laat draaien.

Cluster 6 is een verzameling van industriële bedrijven die verspreid door heel Nederland zijn gevestigd en producten maken, of bestanddelen hiervan, voor dagelijks gebruik. Deze productielocaties vallen buiten de vijf grote industriële clusters die zijn opgenomen in het Klimaatakkoord, maar moeten wel verduurzamen. Vandaag kwamen alle Cluster 6-bedrijven samen tijdens een landelijke bijeenkomst van Nederland Waterstofland om het onder andere over vergroenen door middel van waterstof te hebben. Daar werd namens de complete regionale waterstofwaardeketen rond IC-OG het rapport ‘Naar een eerste regionaal industrieel waterstofcluster rond Oost-Groningen’ overhandigd. De bedrijven hopen niet alleen snel zelf een voldragen waterstofcluster te ontwikkelen, maar ook ander clusters daarmee verder te helpen. Omdat ze allemaal voor een gezamenlijke uitdaging staan: verder verduurzamen.

Waarom waterstof?

Nedmag uit Veendam is één van de bedrijven die onderdeel uitmaakt van IC-OG. Director Operations At Plasman vertelt: “Voor een deel van onze processen is elektrificatie technisch niet haalbaar en zijn alternatieven zoals groen gas niet beschikbaar, waardoor waterstof het logische pad is om te verduurzamen. Tegelijkertijd zorgen langdurige netcongestie en onzekerheid over volledig fossielvrije elektriciteit ervoor dat bedrijven behoefte hebben aan klimaatvriendelijke, betaalbare en betrouwbare andere opties. Door waterstof als brandstof bij te mengen kunnen we met beperkte aanpassingen snel starten en zo als IC-OG-bedrijven een impuls geven aan de waterstofeconomie en de regio.”

Van blauw naar groen

Bedrijven uit het consortium dat aan het rapport heeft gewerkt willen zo snel mogelijk hun aardgasverbruik vervangen door vooral de betaalbare koolstofarme waterstof, ook wel blauwe waterstof genoemd, geproduceerd in eigen regio Groningen-Drenthe. Daarmee ontwikkelt de regio naar verwachting één van de eerste omvangrijke regionale waterstofclusters van het land. Dit kan als voorbeeld dienen voor een verdere versnelde nationale en Europese uitrol van waterstof naar de Cluster 6 en overige industrie. Voor de energietransitie is groene waterstof, waterstof zonder CO2-uitstoot, op termijn essentieel, maar de energietransitie vraagt om snelheid en realisme. Door eerst regiobreed goedkopere blauwe waterstof toe te passen kunnen, mede dankzij een startfase met bijmengen van waterstof, snel stappen gezet worden en de weg worden vrijgemaakt voor groene waterstof. “Wie nu tempo wil maken met CO₂-reductie in de industrie, kan niet om blauwe waterstof heen”, zegt Hans Coenen, Raad van Bestuur van Gasunie. “Het is snel inzetbaar, kan qua kosten goed concurreren met elektrificatie en vormt de brug naar betaalbare groene waterstof.”

Regionale waterstofmarkt

De overstap van het IndustrieCluster in Oost-Groningen op waterstof is een belangrijke stap voor de regio. Daarover zegt Erik Jan Bennema, gedeputeerde Provincie Groningen: “Het IndustrieCluster Oost-Groningen (IC-OG) en andere noordelijke industrieclusters staan voor een grote verduurzamingsopgave en als Provincie steunen wij bedrijven bij hun energie- en grondstoftransitie. Koolstofarme waterstof biedt hier een realistische en betaalbare route om aardgas te vervangen en tegelijk de regionale waterstofmarkt op gang te brengen. Dit rapport onderstreept dat samenwerking tussen bedrijven, infrastructuurpartijen en overheden noodzakelijk is om deze stap tijdig en verantwoord te zetten.”

Overhandiging van het rapport

Overhandiging IC-OG rapport 'Naar een eerste regionaal industrieel waterstofcluster rond Oost-Groningen' door Catrinus Jepma aan Barbara Verwayen

Over het rapport

Het rapport ‘Naar een eerste regionaal industrieel waterstofcluster rond Oost-Groningen’ is opgesteld door New Energy Coalition in afstemming met: EBN, Enexis, ENGIE, Equinor, Gasunie, de bedrijven verenigd in IC-OG, Northgrid, Provincie Groningen en RWE.

Lees meer over het rapport

Deze experts werken mee

Catrinus Jepma

Senior adviseur

Als emeritus hoogleraar Energie en Duurzaamheid aan de Rijksuniversiteit Groningen en senior adviseur bij New Energy Coalition, combineer ik mijn academische expertise met praktijkgericht onderzoek naar de energietransitie. Mijn focus ligt op thema’s als waterstof, de Noordzee en de toekomst van Groningen. Zo lever ik onder meer een bijdrage aan de verduurzaming van het Industrieel Cluster Oost-Groningen, dat zich ontwikkelt tot een regionaal waterstofcluster. Daarnaast ben ik nauw betrokken bij het international waterstof en offshore energie symposium Wind meets Gas dat de landen rondom de Noordzee jaarlijks samenbrengt.

Expertises: Economie van energie Waterstof Noordzee als energieregio Regionale energietransitie